Uzmanlar, karpuz kabuğu, ananasın iç kısmı ve bal kabağı çekirdeği gibi genellikle atılan gıda artıklarının önemli bir diyet lifi kaynağı olduğunu belirtiyor. Bu durum, çoğu yetişkinin yeterli lif alamadığı gerçeğiyle birleşince, kökten uca beslenme yaklaşımını teşvik ediyor.
Günlük önerilen 30 gram lif alımını karşılayan yetişkinlerin oranı sadece yüzde 4 civarında. Lif, bağırsak sağlığı, sindirim düzenlemesi, uzun süreli tokluk hissi ve kalp hastalığı ile bağırsak kanseri riskinin azaltılmasında kritik rol oynuyor.
Genel olarak, meyve ve sebzelerin kabukları, iç kısımlarından daha fazla lif içeriyor. Örneğin, kiviyi kabuğuyla tüketmek, soyulmuş kivye göre yüzde 50 daha fazla lif sağlıyor. King’s College London’da yapılan bir analizde, karpuz kabuğunun 100 gramında 2,10 gram lif bulunurken, bal kabağı kabuğu ve çekirdeklerinin 100 gramında 9,25 gram lif olduğu tespit edildi. Ananas kabuğu ve iç kısmının da meyvenin etli kısmından beş kat daha fazla lif içerdiği belirlendi. Brokoli sapları da çiçekli kısımlarına yakın lif oranına sahip.
Proje lideri Dr. Rachel Gibson, bu bulguların insanların önemli miktarda lifi çöpe attığını ve bunun hem besinsel hem de finansal bir kayıp olduğunu vurguladı. Araştırmacılar, muz kabuğu körisi gibi kökten uca yemekleri deneyerek bu durumu değiştirmeyi hedefliyor.
Besin değerini korumak için buğulama, mikrodalga fırında pişirme veya hızlı soteleme gibi yöntemler öneriliyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın lezzetten ödün vermeden, atılmaya alışılan gıda bileşenlerindeki besin değerini kabul etmekle ilgili olduğunu belirtiyor. Kantinlerde yapılan denemelerde kökten uca yemekler, toplam sıcak menü satışlarının üçte birini oluşturdu.
Diyetisyen Kirsten Jackson, ürünler iyice yıkandığı sürece bu yöntemlerin faydalı olduğunu, ananasın iç kısımlarının smoothie’lere karıştırılabileceğini söyledi. Bazı sapların pişirilmesi veya ince doğranması gerektiğini, doğranıp dondurulan sapların çorba veya sote gibi yemeklerde kullanılabileceğini ekledi. İrritabl bağırsak sendromu olan kişilerin lif alımını kademeli olarak artırması tavsiye edildi.
İngiliz Beslenme Vakfı ise yeşil patates ve ravent yaprakları gibi toksik bileşikler içeren bazı gıdalardan kaçınılması gerektiğini, sert saplar ve çekirdeklerin küçük çocuklar için uygun olmayabileceği uyarısında bulundu.
