Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Faaliyetleri Araştırması sonuçlarını açıkladı. Buna göre, gayri safi yurt içi AR-GE harcaması 2025’te bir önceki yıla göre 328 milyar 607 milyon lira artışla 980 milyar 428 milyon liraya ulaştı.
Gayri safi yurt içi AR-GE harcamasının gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki oranı 2024’te yüzde 1,46 iken, 2025’te yüzde 1,5’e yükseldi. AR-GE harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler yüzde 65 pay ile en büyük dilimi oluşturdu. Yükseköğretim kurumları yüzde 30,3 ile ikinci sırada yer alırken, genel devlet ve kar amacı olmayan kuruluşların payı yüzde 4,7 olarak hesaplandı.
Tam zaman eş değeri (TZE) cinsinden 2025’te toplam 317 bin 982 kişi AR-GE personeli olarak görev yaptı. Bu personelin yüzde 67,9’u mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 29’u yükseköğretimde ve yüzde 3’ü genel devlet ve kar amacı olmayan kuruluşlarda istihdam edildi.
TZE cinsinden kadın AR-GE personeli sayısı 2025’te 108 bin 453 kişiyle toplam AR-GE personelinin yüzde 34,1’ini oluşturdu. Kadın AR-GE personelinin sektörel dağılımında yükseköğretim yüzde 48,1 ile en yüksek oranı gösterdi.
AR-GE personelinin öğrenim durumuna göre dağılımında yüzde 40,6 ile lisans mezunları ilk sırada yer aldı. Doktora veya eşdeğeri mezunlar yüzde 31, yüksek lisans mezunları ise yüzde 19,4 oranında temsil edildi.
2025’te AR-GE harcamalarının en yoğun olduğu bölge, toplam harcamanın yüzde 31,8’ini gerçekleştiren İstanbul (TR10) oldu. Ankara (TR51) yüzde 30 ile ikinci, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölge (TR42) ise yüzde 9,5 ile üçüncü sırada yer aldı.
Mali ve mali olmayan şirketler tarafından 2025’te gerçekleştirilen 637 milyar 252 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 54,9’u AR-GE merkezlerinde yapıldı. Bu harcamaların yüzde 89,5’i 250 ve üzeri çalışanı olan girişimler tarafından gerçekleştirildi.
İmalat sanayisinde 2025’te yapılan 322 milyar 656 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 47,7’si yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler tarafından yapıldı. Orta yüksek teknoloji faaliyetleri yüzde 40,7, orta düşük teknoloji yüzde 7,2 ve düşük teknoloji faaliyetleri yüzde 4,4 paya sahip oldu.
Dolaylı AR-GE teşviklerinin, mali ve mali olmayan şirketlerin AR-GE harcaması içindeki payı 2015’te yüzde 14,8 iken 2025’te yüzde 26,5’e yükseldi. Mali ve mali olmayan şirketlerin AR-GE harcaması 2015’te 11,2 milyar lirayken, 2025’te 637,3 milyar liraya ulaştı.
