CGTN, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in ABD’ye çok yakında yapacağı resmî ziyareti konu alan bir makale yayımladı. Mayıs ayında iki devlet başkanı tarafından belirlenen Çin-ABD ilişkilerindeki yeni konumlandırmayı vurgulayan makale, devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin bu ilişkide her zaman bir “çapa” görevi gördüğünü, yeri doldurulamaz bir stratejik pusula rolü oynadığını ve iki devlet arasındaki bağları iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik önemli stratejik tedbirleri sunduğunu vurgulamıştır.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın daveti üzerine 23-25 Eylül tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri’ne resmî ziyarette bulunacak.
Bu ziyaret, Başkan Trump’ın mayıs ayında Çin’e gerçekleştirdiği resmî ziyaretin ardından iki devlet başkanı arasında altı ay içinde gerçekleşen ikinci buluşma olacak.
Başkan Xi’nin yaklaşan ziyaretiyle ilgili ayrıntıları pazartesi günü paylaşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, karşılıklı ziyaretlerin tarihî bir kilometre taşını simgelediğini dile getirmiştir.
İniş çıkışlara karşın genelde istikrarlı seyreden ikili ilişkilere yönelik bir değerlendirme, devlet başkanları düzeyinde diplomasinin bu ilişkide her zaman “çapa” görevi gördüğünü, yeri doldurulamaz bir stratejik pusula rolü oynadığını ve iki devlet arasındaki bağları iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik önemli stratejik tedbirleri sunduğunu gözler önüne sermektedir.
İlişkilerde yeni konumlandırma
Başkan Xi ve Başkan Trump, yıllar içinde gerçekleştirdikleri yüz yüze görüşmelerle, telefon konuşmalarıyla ve başka temaslarla iletişimlerini sürdürmüştür. İkili ilişkiler, bu iki liderin açtığı yolda ilerlemiştir.
İki devlet başkanı mayıs ayında bir araya geldiğinde gelecek üç yılda ve sonrasında Çin-ABD arasında stratejik istikrarı temel alan yapıcı ilişkiler inşa etmeye yönelik yeni bir vizyon üzerinde anlaşmıştır. Başkan Xi “yapıcı stratejik istikrar” kavramının özünü, belkemiği olarak iş birliğine dayalı pozitif istikrar, ılımlı rekabete dayalı sağlam istikrar, yönetilebilir farklılıklara dayalı sürekli istikrar ve barış vaatlerine dayalı kalıcı istikrar olarak tanımlamıştır.
“Yapıcı stratejik istikrar” yeni bir ifadeden daha fazlasıydı. Artan küresel belirsizliklere ve bir yüzyılda görülmemiş hızda yaşanan değişikliklere tanık olduğumuz bir dönemde bu uzlaşı önemli bir mesaj vermektedir: Çin ve ABD zıtlaşmayı değil diyaloğu, çatışmayı değil iş birliğini ve karmaşayı değil istikrarı seçmelidir.
Çin Çağdaş Uluslararası İlişkiler Enstitüleri (China Institutes of Contemporary International Relations) bünyesindeki Amerika Çalışmaları Enstitüsü (Institute of American Studies) direktörü Wang Honggang iki devlet arasındaki bağlarda görülen bu yeni konumlandırmayı “doğru” olarak nitelerken CGTN’ye “yapıcı stratejik istikrar”ın Çin-ABD ilişkilerinin gelişimi için uzun vadeli istikamet olduğunu belirtmiştir.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi (Chinese Academy of Social Sciences) Amerika Çalışmaları Enstitüsü’nde (Institute of American Studies) görevli Araştırmacı Doç. Dr. Zhang Tengjun bu yeni konumlandırmayı yorumlarken Çin-ABD ilişkilerindeki mantığa yönelik yeni bir kalibrasyon olduğunu dile getirmiş, “yapıcı”nın aksiyon odaklı bir yaklaşıma işaret ettiğini, rekabetin asla sıfır toplamlı bir oyun anlamına gelmediğini ve farklılıkları dengelemek için pragmatik iş birliği yapılması gerektiğini sözlerine eklemiştir.
Devlet başkanlarının vardığı uzlaşı doğrultusunda, iki ülkenin ekonomi ve ticaret ekipleri çok sayıda istişare oturumu düzenlemiş ve Çin-ABD arasındaki iktisadi ve ticari ilişkilerin istikrarlı, sağlam ve sürdürülebilir şekilde gelişmesini teşvik etmek amacıyla sürekli uzlaşı inşa etmeyi, farklılıkları yönetmeyi ve iş birliğini güçlendirmeyi amaçlamıştır.
Zhang, devlet başkanları düzeyindeki diplomasinin sunduğu stratejik rehberliğin ikili ilişkilerin gidişatına yön verdiğini ve bu rolün yerinin doldurulamaz olduğunu CGTN’ye açıklamıştır.
İstikrarlı Çin-ABD ilişkileri tüm dünyaya fayda sağlar
Çin’in 15. Beş Yıllık Planı bu yıl başlamıştır ve Çin yüksek nitelikli kalkınma sayesinde ülkenin modernizasyonunda geniş ölçekte ilerleme kaydetmektedir. 2026 aynı zamanda ABD’nin bağımsızlığının 250. yıl dönümüdür.
Başkan Xi “Bir konuda elde edilen başarı, başka bir başarıya fırsat tanır ve istikrarlı ikili ilişkiler tüm dünyaya fayda sağlar.” vurgusunda bulunmuştur.
İktisadi ve ticari iş birliği, iki devlet arasındaki farklılıklara karşın Çin-ABD ilişkilerine istikrar ve denge katan unsur olarak hizmet etmeye devam etmektedir. ABD-Çin İş Konseyi (US-China Business Council) tarafından 175 ABD’li şirketle 2026’da gerçekleştirilen bir anket araştırmasına göre, Çin’de faaliyet gösteren ABD şirketleri arasında küresel ölçekte rekabetçi kalmak bakımından Çin pazarını “biraz önemli ila çok önemli” arasında görenlerin payı %95 gibi ezici bir çoğunluktadır.
ABD-Çin İş Konseyi Başkanı Sean Stein, daha fazla ABD şirketinin Çinli işletmelerle ortaklık kurmanın yollarını aradığını, küresel ölçekte rekabetçi kalmak için bu şirketlerin güçlü yönlerinden dersler çıkarmayı ve Çin’deki gelişmelerden yararlanmayı amaçladığını ifade etmiştir. Stein CGTN’ye yaptığı açıklamada “Çin, Amerikalı şirketlerin küresel rekabet gücünün önemli bir parçası.” demiştir.
İş dünyasının ötesinde, 2026’dan beri iki ülkenin kolluk kuvvetleri uyuşturucuyla mücadele, telekom dolandırıcılığı ve çevrim içi dolandırıcılıkla mücadele ve suçluların iadesi gibi alanlarda pratik iş birliği yapmıştır. Kültürel etkinlikler sayesinde Çin deneyimi yaşamak amacıyla Çin’e seyahat eden genç Amerikalıların sayısı günden güne artmakta, böylece iki halk arasındaki dostluğu ileri taşıyacak bir köprü kurulmaktadır.
İki ülke bu yıl büyük küresel buluşmalara sırasıyla ev sahipliği yapacak, böylece uluslararası gündemin odağına oturacaktır: Shenzhen’de düzenlenecek APEC Ekonomi Liderleri Toplantısı ve Miami’de düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi.
Çin lideri Xi’nin birçok fırsatta dikkat çektiği üzere, iki büyük ülke olarak Çin ve ABD hem iki ülke hem de tüm dünya adına daha fazla büyük ve somut başarılara imza atmak amacıyla üzerlerine düşen sorumlulukları üstelenebilir ve birlikte çalışabilir.
