İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda genelinde faaliyet gösteren Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya geldi. Liderler, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı öngören bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu mutabakat, ulusların kendi geleceğini belirleme hakkını vurgulayarak anayasal değişim çağrısı yaptı.
Bağımsızlık yanlısı liderlerin imzaladığı zaptın metninde, “Uluslarımızın her biri, demokratik yollarla ve halklarının iradesine uygun olarak kendi geleceğini belirleme hakkına sahiptir” ifadesi yer aldı. Belge, Birleşik Krallık hakimiyetinin sona ermekte olduğunu ve anayasal değişimin kaçınılmaz olduğunu öne sürdü.
Mutabakat zaptı, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın daha güçlü bir ekonomi, kendi enerji kaynaklarını geliştirme ve Avrupa ile uluslararası iş birliği hedefleriyle birlikte çalışmasını öngörüyor. Belge, İngiltere’ye ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlık yapma çağrısında bulundu. Liderler, Birleşik Krallık Hükümetini bu anayasal değişimi planlaması ve kolaylaştırması konusunda uyardı.
Liderlerin gerçekleştirdiği ortak basın toplantısında konuşan Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun bulunduğu Westminster’ın halktan uzak kaldığını vurguladı. Iorwerth, Galler halkının kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savundu. “Westminster’ın işlevsel olmadığı ve iktidarın halka daha yakınlaştırılması gerektiği konusunda büyüyen bir kabul var” ifadelerini kullandı.
Galler Başbakanı, İngiltere’de yetki devri konusunda ortaya çıkan yeni gündemin farkında olduklarını belirtti. Iorwerth, “Galler bir ulustur. Bir ulus olarak halkımızın hak ettiği geleceği inşa edebilmek için ihtiyaç duyduğumuz yetkilere, kaynaklara ve adil muameleye sahip olmalıyız” sözleriyle taleplerini dile getirdi.
İskoçya Başbakanı John Swinney, tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ülkelerinin geleceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanan başbakanların bulunduğunu ifade etti. Swinney, bu toplantının Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda “kritik bir an” olduğunu belirtti. İskoç halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu.
Swinney, kendi geleceğini tayin prensibinin görüşmelerin temelini oluşturduğunu aktardı. “Halklarımızın kendilerini ifade etmesi ve kendi geleceklerini belirlemesi, devredilemez bir haktır” diyen Swinney, İskoçya halkının bu parlamento dönemi içinde kendi geleceğine karar verebilmesini sağlamak istediğini ekledi.
Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ise, “Bu değişim durdurulamaz. Hangi İngiliz Başbakanı ne söylerse söylesin, gözlerimizin önünde gerçekleşen gelişmelerin önünü kesemez” açıklamasını yaptı. O’Neill, ülkelerinin tarihi bir an ve kaçırılmaması gereken bir fırsat ile karşı karşıya olduğunu belirtti.
O’Neill, ortak davalarının kendi geleceklerini tayin etme hakkına sahip olmak olduğunu vurguladı. Ayrıca, bu mesajın Westminster’da duyulmasını birlikte sağlamaları gerektiğini ifade etti.
Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, İrlanda’nın yeniden birleşmesinin artık sadece partisinin gündemi olmadığını belirtti. McDonald, İrlanda halkının baskı veya müdahale olmadan anayasal geleceğine karar verme hakkı olduğunu savundu. McDonald, “İrlanda’nın geleceği ve ülkemizin yeniden birleşmesi, yalnızca Sinn Fein’in meselesi değil. Bu, İrlanda adasındaki bütün insanların meselesi” şeklinde konuştu.
